VĨNH BIỆT NHÀ THƠ HỮU LOAN

VĨNH BIỆT NHÀ THƠ HỮU LOAN

THƯƠNG MỘT MÀU SIM TÍM

     15h15 phút chiều qua (19-3), dưới chân núi Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa; bạn bè, đồng nghiệp, người thân của nhà thơ "Màu tím hoa sim" - Hữu Loan đã đưa ông về yên giấc ngàn thu. Nhà thơ, nhà báo, nhà giáo Nguyễn Hữu Loan để lại không nhiều thi phẩm, nhưng đầy dấu ấn, mà da diết nhất trong lòng bao thế hệ bạn đọc là một "Màu tím hoa sim"…

Bao thế hệ bạn đọc rồi sẽ vẫn mãi thương một màu sim tím!

    Nhà thơ Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh ngày 2-4-1916 tại thôn Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa. Nghĩa là chỉ còn ít ngày nữa thôi, ông sẽ tròn 95 tuổi. Song dường như ông đã thanh thản cho cái ngày phải vĩnh viễn ra đi, khi ông nói tại lễ thượng thọ, do Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Thanh Hóa tổ chức vào 20 tháng Chạp năm ngoái: “Tuổi 95 ra đi là đẹp lắm rồi!”…

Bây giờ thì Hữu Loan đã đi thật. Ông để lại một màu tím hoa sim đầy ám ảnh và thương nhớ trong thi ca Việt Nam. Đó cũng là tên tác phẩm chính xuất bản năm 1990 của ông. Hội Nhà văn Việt Nam tóm tắt chân dung ông trong tập thơ này “Thơ của ông không nhiều nhưng có phong cách riêng. Bài Đèo Cả là bài thơ đầu tay nổi tiếng của Hữu Loan viết năm 1946…; một số bài khác được rất nhiều người lưu truyền trong cuộc kháng chiến chống Pháp như Màu tím hoa sim, Những làng đi qua, Hoa lúa…”.

Từ quê hương ông, nhà văn Kiều Vượng, Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Thanh Hóa cho biết, nhiều đồng nghiệp, bạn bè, người yêu mến thơ ông đã kịp về dự lễ tang của “người trai khói lửa”. Trong đó, có những người từ miền xuôi vào, từ miền Nam, miền Trung ra. Công ty Vitek VTB (đơn vị mua bản quyền thi phẩm nổi tiếng Màu tím hoa sim) cũng có mặt để vĩnh biệt ông.

95 năm một đời người đã qua đi. Với nhà thơ Hữu Loan, người ta không thể quên những dấu mốc của đời ông gắn liền với những thăng trầm của đất nước. Ông tham gia cách mạng từ năm 1936, từng là Phó Chủ tịch Ủy ban Khởi nghĩa Nga Sơn. Ông cũng đã phụ trách các ty Giáo dục, Thông tin… và còn là nhà báo, phụ trách tờ Chiến sĩ của Sư đoàn 304 ở Liên khu IV, sau này công tác tại Báo Văn nghệ (sau 1954), nhưng phần lớn cuộc đời còn lại ông sống ở quê nhà với không ít gian nan kiếm sống.

Giờ đây, “người trai khói lửa” cũng đã về với “người em gái quê nhà”. Đời một người lính, một nhà thơ thật chẳng có gì tiếc nuối khi đã cống hiến hết mình cho đất nước, cho thi ca.

MÀU TÍM HOA SIM

HỮU LOAN

Nàng có ba người anh đi bộ đội
Những em nàng
Có em chưa biết nói
Khi tóc nàng xanh xanh

Tôi người Vệ quốc quân
xa gia đình
Yêu nàng như tình yêu em gái
Ngày hợp hôn
nàng không đòi may áo mới

Tôi mặc đồ quân nhân
đôi giày đinh
bết bùn đất hành quân
Nàng cười xinh xinh
bên anh chồng độc đáo
Tôi ở đơn vị về
Cưới nhau xong là đi
Từ chiến khu xa
Nhớ về ái ngại
Lấy chồng thời chiến binh
Mấy người đi trở lại
Nhỡ khi mình không về
thì thương
người vợ chờ
bé bỏng chiều quê...

Nhưng không chết
người trai khói lửa
Mà chết
người gái nhỏ hậu phương
Tôi về
không gặp nàng
Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối
Chiếc bình hoa ngày cưới
thành bình hương
tàn lạnh vây quanh

Tóc nàng xanh xanh
ngắn chưa đầy búi
Em ơi giây phút cuối
không được nghe nhau nói
không được trông nhau một lần

Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím
áo nàng màu tím hoa sim
Ngày xưa
một mình đèn khuya
bóng nhỏ
Nàng vá cho chồng tấm áo
ngày xưa...

Một chiều rừng mưa
Ba người anh trên chiến trường đông bắc
Được tin em gái mất
trước tin em lấy chồng
Gió sớm thu về rờn rợn nước sông
Đứa em nhỏ lớn lên
Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị
Khi gió sớm thu về
cỏ vàng chân mộ chí

Chiều hành quân
Qua những đồi hoa sim
Những đồi hoa sim
những đồi hoa sim dài trong chiều không hết
Màu tím hoa sim
tím chiều hoang biền biệt
Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu
Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau
Chiều hoang tím có chiều hoang biết
Chiều hoang tím tím thêm màu da diết
Nhìn áo rách vai
Tôi hát trong màu hoa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu...
Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm
Tím tình ơi lệ ứa
Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành
Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn
Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím
Tôi ví vọng về đâu
Tôi với vọng về đâu
Áo anh nát chỉ dù lâu..

NHẠC PHẨM MÀU TÍM HOA SIM